ROB: ‘Economisch omgaan met financiële verhoudingen’

    Willem-Jan Velderman
    • Iedereen (publiek zichtbaar)
    Door Willem-Jan Velderman 82 dagen geleden

    Op 30 juni 2017 presenteerde de Raad voor de financiële verhoudingen het adviesrapport ‘Economisch omgaan met financiële verhoudingen’. De raad gaat in dit adviesrapport in op de vraag wat de betekenis is van de financiële verhoudingen tussen Rijk en regio voor (regionaal-) economische opgaven. Aanleiding is het rapport Maak Verschil van de Studiegroep openbaar bestuur en de gelijknamige proeftuinregio’s. Daarnaast heeft het advies raakvlakken met het onlangs verschenen rapport ‘Rekening houden met verschil’ over de herziening van de financiële verhoudingen tussen Rijk en regio. Uitgangspunt bij het advies is dat ‘optimale financiële verhoudingen’ politieke keuzes zijn, maar dat vanuit het oogpunt van een effectieve en doelmatige besteding van overheidsmiddelen wel randvoorwaarden gesteld kunnen worden.

    Conclusie van de Raad

    Als het gaat om de betekenis van de financiële verhouding tussen Rijk en regio is de Raad van mening dat herziening van financiële verhoudingen zich vooral dient te richten op het wegnemen van mogelijke financiële belemmeringen bij het economisch beleid. “De verdeling gemeente- en provinciefonds dient geen instrument te zijn voor Rijksbeleid, maar de verdeling dient wel recht te doen aan de kosten van de economische opgaven”. Om optimale voorwaarden voor economische ontwikkeling te realiseren bepleit de Raad “een gedifferentieerde verevening van kosten (…) voor sociale factoren terwijl voor fysieke/ ruimtelijke factoren een globaler verevening volstaat”. Een verevening is niet aan de orde bij het stimuleren van bepaalde economische activiteiten in een gemeente, regio of provincie. De raad acht een nationaal in te stellen regiofonds geen goede optie en geeft de voorkeur aan het beter benutten van het bestaande instrumentarium aan de hand van aanbevelingen naar faciliterend en stimulerend beleid:

    Faciliterend beleid voor inkomsten en kosten van gemeenten:

    • Zorg voor stabiliteit in de uitkeringen.
    • Vergroot het lokale belastinggebied onder een gelijktijdige verlaging van de algemene uitkering.
    • Differentieer in kostenverevening.
    • Pas verevening waarde onroerende zaken zodanig aan dat gemeenten profiteren van de waardestijging als gevolg van het economisch beleid.

    Faciliterend beleid voor inkomsten en kosten van regio’s:

    • Onderzoek de kosten van regionale economische opgaven en kom tot een herdefiniëring van het begrip ‘centrumfunctie’.
    • Uit overwegingen van doelmatigheid en effectiviteit bestaan er grote bedenkingen tegen het via de algemene verdeling van middelen proberen aan te sluiten bij kosten van toekomstig verwachte ontwikkelingen, het zogenaamd adaptief verdelen.
    • Herzie de verevening van de inkomstenmaatstaf ‘WOZ-waarde’ door deze niet meer landelijk, maar regionaal te verevenen door te differentiëren naar centrumfunctie.
    • Concreet: hoe groter de centrumfunctie van de gemeente, hoe minder de (ontwikkeling van de) WOZ-waarde van die gemeente wordt afgeroomd.
    • Maak gebruik van de mogelijkheden die het stelsel nu al biedt, bijvoorbeeld Bedrijveninvesteringszones.

    Faciliterend beleid voor inkomsten en kosten van provincies:

    • Herijk de veronderstelde eigen inkomsten zodat provincie beschikken over dezelfde mogelijkheden inhoud te geven aan hun verantwoordelijkheid voor de regionale economie.
    • Denk na over een andere grondslag voor de provinciale belastingen, mede vanuit de verduurzamingsopgaven.

    Stimulerend beleid:

    • Gerichte stimulerings/investeringsprikkels via het gemeente- en provinciefonds staan op gespannen voet met de uitgangspunten kostenoriëntatie en globaliteit.
    • Hanteer specifieke uitkeringen voor het stimuleren van gerichte economische ontwikkelingen.
    • Gerichte beloning voor regio’s die meer dan evenredig bijdragen aan economische groei, zogenaamde city deals, via een specifieke uitkering;
    • Een specifieke uitkering op basis van cofinanciering is een geëigend instrument wanneer er sprake is van een gedeelde verantwoordelijkheid.
    • Bundel ten behoeve van regionale opgaven de landelijk beschikbare middelen voor infrastructuur en decentraliseer de middelen naar de provincie.

    Tips om te lezen:

    Lees hier het volledige adviesrapport ‘Economisch omgaan met financiële verhoudingen

    Lees hier over de proeftuin ‘Maak verschil’ Stedelijk gebied Eindhoven en financiële verhoudingen

    Lees hier over het rapport ‘Rekening houden met verschil

     

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers